Op. Dr. Betül Görgen, Spermin Kalitesine Zarar Verecek 16 Düşman

0
25

Kısırlığın, yalnız hanımlara has bir problem olarak kabul edildiği günler geride kaldı. Araştırmalara bakılırsa erkeklerde baba olma yaşı ilerleriye taşındıkça, genetik problemleri annelerden daha fazla çocuklarına alıntılama eğilimindeler. Yeni çalışmalara gore bir yıldan fazla istediği şekilde çocuk sahibi olamayan çiftlerin yarısında mesele erkekte.

Erkeklerde ortalama sperm sayısı son 50 yılda nerdeyse yarı yarıya azaldı ve azalmaya devam ediyor. Hanım Hastalıkları Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Op. Dr. Betül Görgen, erkeğin sperm sayısını azaltan nedenler ve alınacak önlemler hakkında önemli bilgiler verdi.

BİYOLOJİK SAAT

kadınlar gibi adamların de biyolojik saati var. Çalışmalar erkeklerin 35 yaş sonrası üreme potansiyellerinde azalma başladığını gösteriyor. Hanım yaşı 30’un altındayken, adam yaşı 40 ve üzerindeyse gebelik şansı yüzde 25 oranında azalmaktadır. Hanım yaşı 35-37 arasındaysa gebelik şansı yüzde 50 düşmektedir. şu demek oluyor ki erkek yaşı arttıkça spermin içerdiği genlerin anormal olma yüzdesi de artar. Süreı geri almak mümkün olmadığına bakılırsa, baba olma yaşını ertelememek gerekir.

DAR GİYİNMEK

Dar giysiler ve iç çfakatşırlarıyla kendinizi bir model veya ünlü bir futbolcu gibi hissedebilirsiniz ama bu giysiler üreme kapasitenizi azaltabilir. 2 bin 500 adam üzerinde Manchester ve Sheffield Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmada erkekte sperm sayısını etkileyen dış faktörlerden en önemlilerinden birinin dar iç giyim olduğu saptanmıştır.

Dar iç giyim, testislerin vücuda daha yakın olmasını sağlayarak hava dolaşımını azaltmakta ve testislerdeki ısının artmasına yol açmaktadır. Çünkü testisler vücut haricinde konumlanmıştır ve optimum fonksiyon için en ideal ısı 35 derecedir. Dar iç çfakatşırları giymeyin. Dar kot pantolonlardan ve taytlardan da uzak durun. Ortalama 3 ay sonra sperm değerleri eskisine dönecektir.

İNMEMİŞ TESTİSLER

Bu mesele çoğu zaman adam bebeklerin yüzde 3-4’ünde gözlenen, bir yaşından önce kendiliğinden çözülen bir sorundur. Nadiren bu sorun çözülmeden buluğluk dönemine kadar ulaşır. Vücut içinde kalan ve olması ihtiyaç duyulan yere inmeyen testisler sperm üretemezler, ek olarak kanser geliştirmeye yatkın olurlar. İnmemiş testis tanısı konmuş bebeklerde, beklenen süre içerisinde olay normale dönmezse, operasyonla normal yerine indirilmelidir.

KANSER TEDAVİSİ

Kanser tedavisi gören erkeklerde de sperm üretimi kemoterapi ve radyoterapiden etkilenir. Prostat kanseri nedeniyle operasyon geçiren adamların, cerrahiden sonra ereksiyon problemi yaşama mümkünlığı yüksektir. Bu nedenle gelecek için sperm dondurma tavsiyesi unutulmamalıdır. Çünkü bazı ilaçlar kalıcı olarak sperm üretimini bozabilir.

HASTA OLMAK

Çok sayıda hastalık erkek üremesini negatif etkileyebilir. Kalp damar hastalıkları, kan dolaşımını etkileyerek ereksiyonu bozabilir veya cinsel yetersizliğe niçin olabilir. Kontrolsüz diabet, iktidarsızlığın önemli sebeplerindendir. Ayrıca sperm kalitesini de olumsuz etkisinde bırakır. Sağlık problemlerının semptomlarını azaltmak ve hastalığın getirmiş olduğu riskleri en aza indirmek için yaşam tarzını düzenlemek gerekir. Diet ve egzersizle diabet denetim altına alınabilir.

İLAÇ KULLANIMI

bir çok ilaç türü, çeşitli şekillerde üremeyi etkileyebilir. Bazı antibiyotikler örneğin “eritromisin” testisler için toksiktir ve sperm üreten hücrelere hasar verebilir. Bazı ilaçlarda dolaylı olarak tesir eder. Sperm üreten testis hücrelerini uyaran hormon sinyallerini keserek, sperm sayısının düşmesine neden olurlar. (Bazı anti depresanlar, anti psikotik ilaçlar vb) Bazı ilaçlar da cinsel isteği negatif etkileyebilir ya da ereksiyonu ve spermin dışarı çıkmasını bloke edebilir.

Tansiyonu düşürmek için kullanılan kalsiyum kanal blokeleri de spermin yumurtayı dölleme kapasitesini azaltabilir. Böyle bir durumda ilaçları doktorunuzla konuşup, alternatif ilaçları düşünmek gerekir.

VARİKOSEL

Varikosel, testislerin etrafındaki toplar damarların anormal olarak genişlemesi durumudur. Skrotumdaki ısı artışına sebep olarak, erkek kısırlığının en önemli sebeplerinden biridir. Erkeklerde rastlanma sıklığı yüzde 15’tir ve varikoseli olan erkeklerin yüzde 40’ında kısırlık problemi vardır. Dünya sağlık Örgütü’nün bir çalışmasında varikoseli olan 9 bin erkekte bozulmuş sperm kalitesi ve azalmış testis volümü saptanmıştır.

Tedavi edilmeyen varikosel, süre geçtikçe testislere daha fazla zarar verir. Genişlemiş damarların cerrahi olarak bağlanması, azalmış testis fonksiyonlarını düzeltir. Operasyon olan adamların yüzde 80’inde sperm sayısı ve kalitesi düzelir.

KANAL TIKANIKLIĞI

Tıkalı kanallar erkek kısırlığının en açık mekanik sebebidir. Spermler oluştuktan sonrasında, olgunlaşmak için “epididim” adında olan, iki tane kıvrıntılı tüplerde depo edilir. Ejekülasyon esnasında, spermler bu depolandıkları yerden “vas deferens” adında olan kanallardan penis dışına atılırlar. Klamidya ve gonore benzer biçimde enfeksiyonlar, bu kanalları tıkayabilir ve spermlerin testislerden, penise ulaşımını engelleyebilir. Bazen bu tıkanıklık kalıtsal olabilir yahut yaralanmalı kazalar hemen sonra oluşabilir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan uzak durmak veya erken tedavi olmak da olası hasarları önler.

FİT KALMAK

Fit kalmak ve sağlık için egzersiz yapmak hepimiz için önemlidir hatta çocuk sahibi olma şansını artırır. Ancak bazen aşırı egzersiz yapmak, naturel üreme kapasitesini azaltır. Özellikle dayanıklılığı artırmaya yönelik uzun egzersizler hormon profilini değiştirerek, testosteron miktarını azaltır.

BİSİKLET KULLANMAK

Uzun süre pedal çevirmek de penise giden sinir ve damarların uzun süre baskı altında kalmasına niçin olarak üremeyi olumsuz etkiler. Düzenli ve uzun süren bisiklet egzersizi icra eden erkeklerde ereksiyon problemleri sıktır. Bu yüzden bisiklet selesinin yumuşak olması tercih edilmelidir. Ayrıca ayakta pedal çevirme negatif tesirleri ortadan kaldırmaktadır.

AŞIRI DERECEDE ISI

Testislerde ısı artışına sebep olan her şey sperm üretimini geçici olarak azaltır. Sıcak su torbasının sık kullanımı, saunaya sık sık gitmek de aynı etkiyi yaratır. 40 aşama ısıtılmış suda otuz dakika kalmak sperm sayısını önemli ölçüde azaltır.

MASTURBASYON

Sık sık masturbasyon meydana getiren erkeklerde sperm volümü azalır. Çünkü depolar boşalmaktadır. Çalışmalar günde iki ya da daha fazla ejekülasyon yaşayan erkeklerde üremenin olumsuz etkilendiğini göstermiştir. Her adam farklıdır. Ejekülattaki sperm sayısı ortalama 40 milyon olmasına rağmen, çoğu erkekte bu sayı daha düşüktür. Sık masturbasyon yapanlarda bu sayı çok daha düşük olabilir.

Bundan dolayı çocuk sahibi olma şansını üst seviyede tutmak istiyorsanız haftada iki yada üç kez sex yapmak yeterlidir. 3-5 günlük aralar vermek maksimum değerleri sağlayacaktır.

D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ

D vitamini sperm sağlığı için gereklidir. Spermin başında ve sperm çekirdeğinde D vitamini hassas hücrelerinin bulunması bunun kanıtıdır. Ayrıca D vitamini eksikliği spermde DNA hasarı oluşturabilir. D vitaminini yeterince almanın yolu güneş banyosuyla olur. Özellikle güneşli öğlen saatlerine dışarıda olmanın faydası çoktur. Olumlu etkisinde bırakır üç ay içinde ortaya çıkar.

ALKOL

Alkol sperm oluşturan hücreleri öldürür. Aşırı alkol tüketimi sperm sayısını, spermin dölleme kabiliyetini azaltır, sperm şeklini bozar. Hatta aşırı alkol alanlarda libido da azalır. Çünkü östrojen hormonu bu erkeklerde artmaya adım atar. Çocuk sahibi olmak istiyorsanız, alkol tüketimini iki üç ay öncesinde azaltın. Aşırı alkole bağlı iktidarsızlık, alkol alımı dursa bile tam olarak düzelmeyebilir.

SİGARA İÇMEK

Yoğun sigara içen erkeklerde spermlerde DNA hasarı olur. Bu da kısırlık yada düşük sebebidir. Özellikle azalmış sperm hareketine sahip erkeklerde yüksek sigara içme oranı izlenmiştir. Bu olumsuz etkilerden kurtulmanın tek yolu sigarayı bırakmaktır.

OBEZ OLMAK

Çalışmalar hem hanımlarda hem erkeklerde kısırlık ve fazla kiloların bağlantısını ortaya koymaktadır. Erkeler için fazladan her 10 kilo üreme kapasitesinde yüzde 10 azalma demektir. Yağ dokusundaki artış hormonal dengeyi bozmaktadır. Sağlıklı ve kalıcı zayıflama obezitenin etkilerini ortadan kaldırır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here